Czy Starbucks to franczyza — jak działa model biznesowy tej sieci w Polsce i na świecie

Markę, którą spotkasz niemal w każdym większym mieście, rozpoznasz po charakterystycznym logo i atmosferze nowoczesnej kawiarni – zapachu świeżej kawy, wygodnych fotelach i menu, które niemal na całym świecie wygląda tak samo. Zastanawiałeś się kiedyś, czy mógłbyś otworzyć własną kawiarnię Starbucks, podobnie jak franczyzowego McDonald’sa, Subwaya czy Żabkę? Temat ten budzi wiele pytań, dlatego przyjrzymy się dziś temu, jak naprawdę działa model biznesowy Starbucks w Polsce i za granicą.

Jak działa Starbucks – model operacyjny w skrócie

Starbucks to sieć, która przez lata zbudowała wizerunek miejsca, gdzie kawa, atmosfera i obsługa trzymają taki sam poziom, bez względu na lokalizację. Większość kawiarni na świecie należy bezpośrednio do firmy, która sama je prowadzi i zarządza każdym etapem działalności – od szkolenia pracowników, przez menu, po wystrój wnętrz. Ta centralizacja ma jeden główny cel: pielęgnować silną, jednolitą markę, której możesz zaufać w dowolnym kraju.

Czy Starbucks to franczyza – czy możesz otworzyć własny lokal?

Być może nasuwa się pytanie: skoro tak wiele znanych sieci gastronomicznych rozwija się przez franczyzę, dlaczego Starbucks nie idzie tą drogą? Otóż **Starbucks nie jest typową franczyzą**. Od samego początku firma trzyma w swoich rękach niemal pełną kontrolę nad większością kawiarni, dbając, aby wszędzie klienci otrzymali ten sam produkt i obsługę. W przeciwieństwie do sieci takich jak McDonald’s, indywidualni inwestorzy nie mają możliwości założenia Starbucksa na własną rękę.

Owszem, można się spotkać z lokalami prowadzonymi przez partnerów – często na lotniskach czy w galeriach handlowych. Jednak te miejsca działają na zasadzie licencji, czyli umowy zawieranej tylko z wybranymi dużymi firmami. Nie jest to jednak franczyza w rozumieniu, w którym możesz wejść na rynek jako prywatny przedsiębiorca.

Jak wygląda to na świecie?

W USA, ojczyźnie Starbucks, zdecydowana większość kawiarni zarządzana jest centralnie przez firmę. Podobnie jest w Europie czy Azji – tam, gdzie lokal spotkasz na benzynowej stacji czy w centrum podróży, również najczęściej stoi za nim duża firma licencyjna. Modele te obejmują tylko duże grupy biznesowe o ugruntowanym doświadczeniu na rynku.

• Nie istnieją klasyczne franczyzy Starbucks, które umożliwiają prywatne prowadzenie kawiarni.
• Każdy lokal licencyjny działa na bardzo precyzyjnie określonych zasadach, a wszelkie odstępstwa są niemal niemożliwe.

Starbucks w Polsce – kto prowadzi lokale?

Wiesz już, że w Polsce nie otworzysz własnej franczyzy Starbucks. W naszym kraju cała sieć działa w oparciu o wyłączną licencję udzieloną dużemu operatorowi gastronomicznemu. Przez lata była to spółka AmRest, która zarządza pod swoją strukturą także innymi znanymi markami restauracyjnymi. Każda nowa kawiarnia Starbucks w Polsce powstaje i jest prowadzona właśnie przez AmRest lub analogiczną firmę, a nie przez niezależnego inwestora.

Jak to różni się od klasycznych franczyz, które zna każdy Polak? W przypadku np. Żabki, możesz jako osoba prywatna poprowadzić sklep, a franczyzodawca służy pomocą i know-how. Starbucks wybiera zupełnie inną drogę — nie daje takiej możliwości osobom fizycznym czy małym podmiotom.

Licencja czy franczyza – czym się różnią?

Na pierwszy rzut oka terminy mogą się mylić, lecz warto dostrzec fundamentalną różnicę. Franczyza jak np. w McDonald’s, umożliwia inwestorowi otwarcie lokalu na własny rachunek i pod swoim zarządem. Opiekun marki przekazuje wiedzę i wsparcie, jednak właścicielem przedsiębiorstwa jest franczyzobiorca. W Starbucks licencja to produkt wyłącznie dla dużych, sprawdzonych operatorów gastronomicznych.

• Licencjobiorca Starbucks musi spełnić wysokie wymagania – zarówno finansowe, jak i operacyjne.
• Wszystko – od rekrutacji, przez ofertę, po wygląd lokalu – ustala i nadzoruje centrala sieci.

Zalety i ograniczenia takiego modelu

Taki sposób działania ma niezaprzeczalne plusy: klienci mogą mieć pewność, że odwiedzając wybraną kawiarnię, otrzymają porównywalny produkt i usługę, bez względu na miejsce na świecie. Właśnie ta konsekwencja wyróżnia Starbucks na tle innych sieci. Jednak dla osób marzących o własnym lokalu pod tym szyldem pojawia się poważna bariera: model zamknięty na drobnych inwestorów i osoby prywatne, co oznacza, że nawet najlepsi bariści nie mają szansy otworzyć swojej kawiarni z syreną w logo.

Ostatnie przemyślenia – co warto zapamiętać?

Rozważając temat, czy Starbucks to franczyza oraz jak działa model biznesowy tej marki, łatwo zauważyć, jak bardzo różni się on od innych popularnych sieci gastronomicznych znanych w Polsce. Starbucks stawia przede wszystkim na spójność i centralizację – dlatego kawiarnie tej sieci należą głównie do firmy lub są prowadzone przez dużych, wyselekcjonowanych partnerów licencyjnych. Prywatny inwestor, chcący rozwijać biznes pod marką Starbucks, nie znajdzie tu miejsca dla siebie, nawet mając doświadczenie i pasję. Za to przy każdej wizycie w kawiarni można być pewnym tej samej jakości napoju, atmosfery i obsługi – niezależnie od szerokości geograficznej.